سمفونی ادب

بررسی نظریه شهید مطهری،سید حسین نصر،احمدفردید و مصطفی ملکیان در باب اسلام و هنر

بسیاری کوشیده اند در باب زیباشناسی و هنر نظریه ای ارائه دهند اما همه نخواسته اند درباره ی نظر اسلام در باب هنر بگویند بلکه نظریه ای فلسفی یا جامعه شناسانه یا انسان شناسانه را طرح کرده اند .نظیر بابک احمدی در ماهیت هنرو زیبایی یا آریان پور در زمینه جامعه شناسی هنر افرادی هم درباه ی اسلام سخن گفته اند اما به دلیل فقدان سیستم فلسفی در زیبایی شناسی نمی توان مطلبشان را در قالب تئوری عرضه کرد .

با این توضیح به طور کلی می توان تئوری های مرجع درباره نسبت هنر اسلام را در 4 گروه تقسیم کرد :1-تئوری شهید مطهری2-تئوری مرحوم شریعتی 3-تئوری دکتر احمد فردید 4- تئوری مصطفی ملکیان .

شهید مطهری :خدا زیباست ،مباحث شهید مطهری درباره هنر و زیبایی از 2 منظر فلسفه و دین قابل بررسی است .به اعتقاد وی فلسفه و دین اگر چه 2 جهان بینی مختلف هستند اما وحدت قلمرو دارند و تعارضی بینشان وجود ندارد در اینجا از جنبه های فلسفی نظریه او صرف نظر کرده ،دلایل دفاع از هنر در قرآن و سنت را مطرح می کنم به نظر او گرایش آدمی به هنر نیازمند علتی خارج از وجود وی نیست بلکه حس زیبایی شناسی در انسان وجود دارد و نیازمند تعلیم و تربیت است تا به ظهور برسد ،مطهری تاثیر ادبیات و هنر را در زندگی بشر بیشتر از فلسفه و علم میداند یکی از ابعاد موفقیت قرآن در جذب دل ها به بعد زیبایی شناختی و هنری قرآن باز می گردد ماندگاری نهج البلاغه مرهون فصاحت و بلاغت بی نظیر کلام مولاست . بله تعبیر مطهری خطابه در اسلام از آن رو اهمیت زیادی داره که فن خطابه یک هنر و خطیب هنرمند است .مطهری در بحث آسیب شناسی نگرش منفی متدیان و عالمان سنتی به هنر می نویسد بعضی مقدسان به دلیل احادیثی که درباره نهی موسیقی و مجسمه سازی آ مده است احساس کرده اند که اسلام با هنر میانه ای ندارد که پاسخ مطهری چنین است بعضی تصور کرده اند اسلام ذوق کش است اینها که چنین ادعایی دارند به این جهت است که می گویند اولا در اسلام روی خوش به موسیقی نشان داده نشده و ثانیا بهره برداری از جنس زن به طور عموم و هنرهای زنانه یعنی رقص و مجسمه سازی منع شده است ماباید راجع به مواردی که اسلام با آنها مبارزه کرده تامل کنیم و ببینیم آیا مبارزه اسلام با این زیبایی ها از آن جهت بوده که زیبایی است یا از آن جهت که مقارن با امر دیگری بوده که برخلاف استعداد های فردی و اجتماعی انسانی است که به علاوه باید ببینیم در غیر این موارد ممنوعه آیا باز هم با هنر های دیگری مبارزه شده است ؟

احمد فردید: هنر اسلامی نداریم ،به نظر دکتر احمد فردید هنر دوران معاصر شانی از شوون تمدن غرب است چون تمدن غرب ریشه در اندیشه خود بنیاد دکارت و ورنسانس دارد بنابراین با اسلام جمع نمی شود فردید اگر چه سخنانش را در لفافه ای از الفاظ چند پهلو و نیازمند به فرهنگ لغت بیان می کند اما طرفدارن این تفکر را بی پرده اعلام کردند که سینما با اسلام قابل جمع نیست برخی نیز بی پرده تر اظهار داشتند که تعبیر روشنفکری اسلامی و نظایر آن مانند مانند سینمای اسلامی یا هنر مدرن اسلامی نظیر عرق فروشی اسلامی است که امکان آن ذاتا محال است .

دکتر نصر:هنر میراث قدس ،نصر از نظر تحلیل هنر اسلامی بنابر نظریه سنت گرایان از شخصیت های دوران معاصر موفق تر نیست به نظر وی هنر اسلامی فقط از آن رو اسلامی نیست که مسلمین موجد آن بوده اند بلکه این هنر همچون شریعت و طریقت از الهام اسلامی نشات می گیرد ،در نظر نصر هنر اسلامی دارای ماهیت و ویژگی های خاصی است که آن را از هنر مسیحی و بودایی متمایز می کند تمدن و مصالح و شرایط اجتماعی در خدمت فرهنگی درآمده که منشا قدسی دارد و به همه چیز رنگ اسلامی بخشیده است در آثار نصر مفاهیمی همچون هنر قدسی ،هنر مقدس و هنر سنتی و هنر مذهبی به چشم می خورد خود وی در مبانی هنر اسلامی می داند وی درباره صفت قدسی و سنتی می نویسد صفت سنتی گویای آن دسته از تجلیات و نمود های تمدن سنتی است که به طور بی واسطه با مبانی روحی مذکورارتباط دارند .نقطه مقابل هنر قدسی هنر دنیوی و نقطه مقابل هنر سنتی هنر غیر سنتی است در جامعه سنتی می توان هنری داشت که دارای کیفیت ظاهری دنیوی با زمینی بوده در عین حال سنتی باشد اما هنر قدسی هرگز ممکن نیست دنیوی و این جهانی باشد ؟

مصطفی ملکیان :فراتر از هنر :نظریات ملکیان بیش از آنکه مبتنی بر نصوص اسلامی باشد براساس تفکر اگزیستانسیالیستی نوع مذهبی آن است .وی در تحلیل پیدایش تمدن اسلامی در قرن سوم وچهارم وریشه و رونق علوم و فلسفه به این نکته اشاره می کند که هر فرهنگ و تمدن اسلامی نه فقط در زمینه علوم تجربی بلکه در بسیاری از زمینه ها ی دیگر رشد و قیمت عدول از احکام و تعالیم دینی پدید آمده است مثال او چنین است (اگر بخواهید مفاخر اسلامی رافهرست کنید یکی ازشاخص ترین مولفه هایی که ذکر خواهید کرد شاعران هستند به این ترتیب شما استناد می کنید به اینکه ما فردوسی را داریم سعدی را داریم و قس علی هذا اما به گمان من رواج شعر به قیمت رویگردانی از احکام و تعالیم اسلامی رخ داد .احکام و تعالیم اسلامی اگر نگوییم نسبت به شاعران دیدگاه منفی دارند دیدگاه مثبتی را درباره آنها القا نمی کنند.

پ.ن:متن کامله این مقاله را از اینجا دانلود کنید.

چهارشنبه 20 اردیبهشت1391 | 11:28 | نفیسه محمدی | |

تقدیم به دانیال

حسه بودن

حسه رشد

حسه شدن

بودنت، وجودت ، را مبارک میدانم

خلقت دوباره

آفرینشی نوین

قدرت را به یادم آورد

ستایشی جدید

پاداشی نو

برای که

انسانی نو

در این کره ی خاکی

تقدیم به خواهرزاده ی عزیزم که اندکی بعد به دنیا می آید.*

پ.ن :پیشنهاد هنری من :دیدن فیلم the help و a happy event

شنبه 2 اردیبهشت1391 | 22:16 | نفیسه محمدی | |

هنر عشق ورزیدن 1

و یونس به نینوا می رود ،برای ساکنان آنجا همان طور که خدا دستور داده بود،موعظه می کند و آنچه خود وی از آن می ترسید اتفاق می افتد مردم نینوا از گناهان خود توبه می کنند و خدا آنها را می بخشد و تصمیم می گیرد که شهرشان را نابود نکند .یونس به شدت مایوس و خشمگین می شود ،او طالب اجرای عدالت است نه عفو سرانجام در زیر سایه درختی که خدا برای محافظت او از آفتاب رویانده بود ،می آرامد .اما هنگامی که خدا آن را می پژمراند ،یونس مایوس و عصبانی می شود و از خدا گله می کند .خدا جواب می دهد:تو دلت برای تک درختی که زحمتش را نکشیده ای و پرورشش نداده ای می سوزد درختی که یکشبه بارور شد و یکشبه نیز از بین رفت .پس چگونه من از نینوا ،شهری بدان بزرگی که بیش از 120 هزار جمعیت دارد ،با رمه و گله ی فراوان و با مردمی که هنوز دست راست و چپ خود را تشخیص نمی دهند ،چشم بپوشم؟

جواب خدا به یونس تمثیلی است او برای یونس توضیح می دهد که جوهر عشق رنج بردن برای چیزی و پروردن آن است یعنی عشق و رنج جدایی ناپذیرند .آدمی چیزی را دوست می دارد که برای آن رنج برده باشد ،و رنج چیزی را بر خویشتن هموار می کند که عاشقش باشد.

برگرفته از کتاب هنر عشق ورزیدن اریک فروم

دوشنبه 14 فروردین1391 | 19:49 | نفیسه محمدی | |

بهار آمد...

بوی باران

بوی سبزه

بوی خاک

شاخه های شسته

باران خورده پاک

آسمان آبی و ابر سپید

برگ های سبز بید

عطر نرگس

رقص باد

نغمه ی شوق پرستوهای شاد

خلوت گرم کبوترهای مست

نرم نرمک میرسد اینک بهار

میرسد اینک بهار

خوش به حال روزگــار

خوش به حال چشمه ها و دشت ها

خوش به حال دانه ها و سبزه ها

خوش به حال غنچه های نیمه باز

خوش به حال دختر میخک که میخندد به ناز

خوش به حال جام لبریز از شراب

خوش به حال آفتــاب گوشه حصار

ای دریغ از تو اگر چون گل نرقصی با نسیم

ای دریغ از من اگر مستم مسازد آفتاب

ای دریغ از ما دریغ از ما اگر کامی نگیریم از بهار

گر نکوبی شیشه ی غم را به سنگ

هفت رنگش میشود هفتاد رنگ

فریدون مشیری*

پنجشنبه 3 فروردین1391 | 0:41 | نفیسه محمدی | |

امیل

بیاد داشته باشید قبل از آنکه بخود جرات دهید انسانی را تربیت نمائید باید خودتان بخوبی تربیت شده باشید .باید بتوانید خودتان را از هر لحاظ سرمشق او قرار دهید .

اولین احساس طبیعی بشر عشق به خود یا خودخواهی به معنای کلی آنست .

ژان ژاک روسو

پ.ن: کتاب امیل ژان ژاک روسو بسیار کتابه خوبی در زمینه آموزش و پرورش و تربیت کودک است .

شنبه 13 اسفند1390 | 10:8 | نفیسه محمدی | |

شراب روحانی

ساقیا!بده جامی زان شراب روحانی تادمی برآسایم زین حجاب جسمانی

بهرامتحان ای دوست،گر طلب کنی جان را آنچنان برافشانم،کزطلب خجل مانی

بی وفا نگارمن،می کندبه کار من خنده های زیر لب عشوه های پنهانی

دین ودل به یک دیدن،باختیم و خرسندیم درقمار عشق ای دل،کی بود پشیمانی؟

مازدوست غیر از دوست،مقصدی نمیخواهیم حور وجنت ای زاهد!برتوبادارزانی

رسم وعادت رندی ست،ازرسوم بگذشتن آستین این خرقه،می کند گریبانی

زاهدی به میخانه،سرخ رو ز می دیدم گفتمش:مبارک باد برتو این مسلمانی

خانه دل ماراازکرم ،عمارت کن پیش از آن که این خانه رونهد به ویرانی

ماسیه گلیمان راجز بلانمیشاید بردل"بهایی"نه هربلاکه بتوانی

شیخ بهایی

پ.ن:دلم دیدار میخواهد...

چهارشنبه 3 اسفند1390 | 22:40 | نفیسه محمدی | |

آب زمزم

معجزه آب زمزم

دکتر "مساروا ایموتو" دانشمند ژاپنی تأکید کرد : تحقیقات علمی بسیاری که به وسیله تکنولوژی نانو بر روی آب زمزم انجام شده است ، نشان می دهد هیچ یک از خواص این آب قابل تغییر نیست و اگر یک قطره از آب زمزم به 1000 قطره از آبهای معمولی اضافه شود ، آن آبها خواص آب زمزم را به دست خواهند آورد.

یک دانشمند ژاپنی کشف کرده است که آب زمزم دارای خصوصیات منحصر به فردی است که در آبهای معمولی دیگر یافت نمی شود.
دکتر "مساروا ایموتو" دانشمند ژاپنی تأکید کرد : تحقیقات علمی بسیاری که به وسیله تکنولوژی نانو بر روی آب زمزم انجام شده است ، نشان می دهد هیچ یک از خواص این آب قابل تغییر نیست و اگر یک قطره از آب زمزم به 1000 قطره از آبهای معمولی اضافه شود، آن آبها خواص آب زمزم را به دست خواهند آورد.

این دانشمند تحقیقات بسیاری را بر روی آب زمزم انجام داده و به این نتیجه رسیده است که آب زمزم ، آبی با برکت و منحصر به فرد است و بلورهای آن شبیه هیچ آب دیگری نیست و به هیچ وجه خواص آن تغییر نمی کند.

وی که پایه گذار نظریه تبلور ذرات آب است ، می گوید: جمله "بسم الله الرحمن الرحیم" که در قرآن کریم وجود دارد و مسلمانان آن را در ابتدای کارهای خود یا در هنگام غذا خوردن و یا موقع خواب بر زبان می آورند ، تأثیر عجیبی بر بلورهای آب دارد.

برگرفته از حقانیت خدا و اسلام

دوشنبه 24 بهمن1390 | 19:47 | نفیسه محمدی | |

مسئولیت

مسئولیت یعنی همین. همه ی ما درقبال خودمان، دیگران، وحتی درقبال مفهومی به اسم زندگی مسئولیم. چرا که با تولدِ بظاهر ناخواسته مان، آن را نشانه رفته ایم. مسئولیت، تنها به این نیست که ما پشت میزی بنشینیم و ارباب رجوعی داشته باشیم و چشمِ جماعتی به ما باشد. معتقدم بزرگترین حصاری که ما انسانها را محاصره کرده، همین مقوله ی مسئولیت است. مسئولیت، همزاد انسان است. حتی همزاد آن کسی که هوارمی کشد هیچ مسئولیتی درقبال هیچ بنی بشری ندارد. مگرمی شود مثلاً فربگان .......، آنانی که آن سوتر از عهد اولیه شان، در سه کانون پرمفسده ی اقتصادی و سیاسی و اطلاعاتی دخول کرده اند، خود را فارغ از مسئولیت بدانند؟

محمدنوریزاد*

پ.ن:به جای نقطه چین میشه هر قشری از جامعه را تصور کرد .!

پ.ن.۲:این آهنگ آقای مدرس خیلی حسه خوبی بهم میده !عجیب...

شما را به شنیدن این آهنگ دعوت میکنم.

پ.ن ۳:وقتی بهم ایمیل شد سایت کتابناک تعطیل شده ،خیلی ناراحت شدم .از دوستداران کتاب خواهشمندم به این دو لینک توجه کنند.

لینک ۱ و لینک ۲

چهارشنبه 12 بهمن1390 | 18:14 | نفیسه محمدی | |

دوسالگی سمفونی ادب*

باورم نمی شود زمان اینقدر زود گذشت و ثانیه ها هر لحظه در حال گذر است ،عمری بود و ما بار دیگر بر این دنیای مجازی نوشتیم و رهگذرانی بر این خانه سر زدند ،از همگی خوانندگان متشکرم ،امیدوارم قدم در راه سه سالگی این وبلاگ بگذارم وبتوانم مطالب ارزنده و خوبی در آن بنویسم .

با حمایت شما عزیزان

از تمام دوستان عزیز از جمله اهل دل ،آرایش جان ،آب و آتش ،موج مجنون ،قوال و عزیزان ف.د*ه.ج*م.ا*م.خ*م.ع.ر* و دیگر آشنایان که اسمی نبرده ام ،که با سر زدن به این وبلاگ به من لطف میکنند .متشکرم .

روی دلت به ما کن،جان مست از لقاءکن بیگانگی رها کن،چون آشنای مائی

پ.ن:پیشنهاد هنری من :دیدن فیلم دوزخ برزخ بهشت و Midnight in paris

دوشنبه 3 بهمن1390 | 10:15 | نفیسه محمدی | |

اربعین آمد

شما را به شنیدن این آهنگ دعوت میکنم .

پ.ن.:حضرت علی‌ علیه‌السلام؛ «به آن چیزی که ناامیدی و امید نداری، امیدوارتر باش. از آنچه به آن امید داری، زیرا موسی رفت برای خانواده‌اش آتش تهیه کند، خداوند با او سخن گفت. ملکه‌ی سبا نزد سلیمان رفت تا بر سر کفر با او مصالحه کند، مسلمان بازگشت و ساحران فرعون رفتند موسی را شکست بدهند، به او مؤمن شدند.»

جمعه 23 دی1390 | 15:35 | نفیسه محمدی | |